Ο Όσιος Θεόδωρος Ταμασού

 

Έζησε   τον   πρώτο   αιώνα   μ.Χ.   Και  είναι ένας από την μικρή  εκείνη ιεραποστολική    ομάδα, –   οι    άλλοι    είναι    οι    άγιοι   Ηρακλείδιος    και  Μνάσων –   που    με    κατοικία    και   ορμητήριό   τους   μια    σπηλιά    στην πολυάνθρωπη   Ταμασό,   ανέλαβαν   πρώτοι   να  διαλύσουν τα  βαθιά σκοτάδια   της    ειδωλομανίας,   και    στην   θέση    τους   να    υψώσουν   το   σωστικό φως   του    Χριστού,    το    ιλαρό    φως    της   νέας     ζωής.

 

Μέσα   για    την   επιτυχία   του   υπέροχου   σκοπού    τους,    οι   τολμηροί    αυτοί χαλαστάδες   του   κακού   και   χτίστες    των   αρετών    και   του   καλού,   είχαν μονάχα    τον   λόγο    του    Θεού,   που   είναι   «τομώτερος   υπέρ  πάσαν μάχαιραν   δίστομον».

Με    τον   λόγο   του    Θεού  και  το  κήρυγμα  για  τον  Εσταυρωμένο  δούλεψαν   σκληρά    οι    άγιοι    του    Θεού    άνθρωποι.

Δούλεψαν  για  το  πνευματικό    ξεσκλάβωμα    των    συμπατριωτών    τους  και   τη     δημιουργία    στην   πατρίδα    τους    ενός    καλύτερου   κόσμου.

Κόσμου   στον   οποίο     αντί   του   μίσους   θα   βασίλευε η  αγάπη, αντί  της απελπισίας  η  ελπίδα, αντί  της  ανομίας  και  της  διαφθοράς  η  δικαιοσύνη   και    η    αρετή.

 

Μαζί    με    τους   πρώτους   αυτούς   ξεριζωτές    της    απιστίας    και    φυτευτές  του    δένδρου    της    πίστεως   στο    προνομιούχο    νησί    της   Κύπρου    ήταν   και    ο   Άγιος    Θεόδωρος.    Ήταν    ένας    απ’   αυτούς.

 

Πατρίδα   είχε   την   μεγάλη    πολιτεία    της   Ταμασού,   που    η    φήμη    της   τότε απλωνόταν   και    πέρα   από   την   Ελληνική    αυτή   γωνιά   εξ   αιτίας   του   περίφημου    χαλκού   της     και    των   πλουσίων  σε  τούτο  το    πολύτιμο  εύρημα    μεταλλείων    της.     Οι     γονείς    του    ήταν    ειδωλολάτρες.    Ο    πατέρας του   μάλιστα  είχε  ως  έργο  την αγαλματοποιΐα.  Κατασκεύαζε    αγάλματα   θεών,    τα    οποία,     όταν    μεγάλωσε    ο    γιος   του    Θεωνάς –   αυτό    ήταν    τ’ όνομά     του    πριν    να    βαπτισθεί –   τα    έπαιρνε    και    τα    πωλούσε    στην  αγορά    και    από    τα    χρήματα    που    έπαιρναν    αποζούσαν.

 

Μια    επιτόπια    παράδοση     μας   αναφέρει,   πως    κάποια    φορά  που    ο    Θεωνάς πήγαινε    στην   πόλη    για    να    πωλήσει   τα    αγαλματάκια    του    πατέρα     του,   που     τα    είχε    μέσα    στο     «ισάτζιν»    του   (σακίδιο),   συνοδευόταν   από   τον     φίλο του   Μνάσωνα   και    τον   δάσκαλο   και   των   δύο,     τον     Άγιο   Ηρακλείδιο.    Τις   ημέρες   εκείνες     είχαν   πέσει   καταρρακτώδεις     βροχές   και     ο     ποταμός   Πεδιαίος    (Πιδκιάς),     που     πηγάζει      από     τα     βουνά   του   Μαχαιρά,     και     χωρίζει     σήμερα    το    Πολιτικό    από    το    χωριό    Πέρα,  τότε     δε     την     Ταμασό    από      το     πέραν      του    ποταμού     Πιδιά      τμήμα   της –  γι’   αυτό    λέγεται    και    Πέρα —    είχε      κατεβάσει     πολύ     νερό   και     είχε     γίνει     αδιάβατος.     Στο     θέαμα    του    «πολυκύμαντου»    νερού     ο  Άγιος    Ηρακλείδιος   κάλεσε    τον   Θεωνά      να   ρίξει     μέσα     στον   ποταμό     κανένα     από     τα     αγαλματάκια     των     θεών     που    κρατούσε,    ίσως    και   σταματήσουν  τα    νερά    να   τρέχουν,   και     έτσι   μπορέσουν    να     διαβούν      στην     άλλη    μεριά:

 

Βάλε    κανένα      θεό      μέσα      να     ρέξομεν.

Έβαλεν    έναν,   επήρεν   τον    ο   ποταμός·   έβαλεν     άλλον,    επήρεν     τον τζιαιτζείνον   βάλλει   άλλον,   τζιαιτζείνον     τα     ίδια.     Στην     υστερκάν  (στο   τέλος)     σύρνει    τους    με   το   Ισάτζιν    επήανούλλοι,   τζ’   ο   ποταμός     εν   ισταμάτα.   Εστέκουντ  αντζ’   εδκιαλοΐζοντανίνταλοής   ν’ αρέξουν.     Ο  άης   Άρα   κλείτης   τότε   εποταύρισεν  το   δεκανίτζιν   του   (βακτηρία)  τζ’  εσταύρωσεν  τομποταμόν    ίσια    εσταμάτησεν,   τζ’   ερέξασιν.

 

Το    θαύμα    αυτό    του    χωρισμού    των   νερών  του    Πιδιά   πρέπει    να    έγινε φυσικά    προτού    να   πιστεύσει    στον    Χριστό  ο    Άγιός    μας.    Γι’   αυτό    και     η προσπάθειά    του     να     σταματήσει    το    ρεύμα    των    νερών    απέτυχε,   αν    και μέσα   σ’   αυτό   έριξε   όλα   τα   αγαλματάκια    των   θεών,   που    του   έδωκε   ο πατέρας    του    να    πωλήσει.

 

Στη  νεανική  ηλικία    βρίσκουμε    τον   Θεωνά    να    είναι    συνδεδεμένος  στενά   με    τον    Μνάσωνα,    που    ο    Ευαγγελιστής    Λουκάς    στο    βιβλίο   του  Πράξεις    των    Αποστόλων    αποκαλεί    «αρχαίον   μαθητήν».   Με   τον    Μνάσωνα    μάλιστα    είχαν    αναλάβει    και    ένα   ταξίδι    στη    Ρώμη    για    να λύσουν    κάποιες    διαφορές   που    είχαν    δημιουργηθεί    μεταξύ     των ειδωλολατρών    του    Πολιτικού    και    του    χωρίου    Πέρα,    ποιος  από    τους  ψευδώνυμους    θεούς    τους   ήτο   μεγαλύτερος.   Εκεί    στην   πρωτεύουσα    της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, που  ήταν  και  το κέντρο    του    ειδωλολατρικού  κόσμου,  οι   δυο  φίλοι  γνωρίστηκαν με  μερικούς  αποστόλους    από    τους  εβδομήκοντα.   Ποίοι   ήσαν    αυτοί    οι    απόστολοι    δεν    γνωρίζουμε.   Αυτό  που    γνωρίζουμε    από    την   ακολουθία    του    οσίου   είναι,   πως    οι   δυο  Κύπριοι    ταξιδιώτες    είχαν   έρθει    σε    ιδιαίτερη    επαφή    μ’   αυτούς.    Στις  συναντήσεις  που   ακολούθησαν   οι    απόστολοι   μίλησαν   στους   δύο   φίλους   για    την   καινούργια   πίστη.   Η    διψασμένη    για    την    αλήθεια   ψυχή   τους     δεν χόρταινε    ν’    ακούει    τον   λόγο    για   τον    Ιησού   τον   Ναζωραίο.   Αυτή    η    δίψα  τους    έκανε      να     εγκαταλείψουν    πολύ    γρήγορα    την    μεγάλη   πόλη    Ρώμη, και    αντί    να   γυρίσουν   στην   πατρίδα    τους,   την   Κύπρο,  να    τραβήξουν    στα  Ιεροσόλυμα.    Πήγαν    εκεί   για   να    συναντήσουν   τον    κορυφαίο    απ’   τους αποστόλους,   τον  Πέτρο,   έτσι  τους  τον  είπαν,  και  τον  αγαπημένο μαθητή   του     Χριστού,   τον    Ιωάννη    τον     Θεολόγο    και   Ευαγγελιστή.   Η  αγάπη   του    Θεού    ευλόγησε   τον     πόθο   τους   και    αντάμειψε   την   αγαθή   διάθεσή τους. Στην Αγία Πόλη, την Ιερουσαλήμ, συνήντησαν    πραγματικά τους   δύο    αποστόλους   και   από   αυτούς  άκουσαν  ό,τι   ζητούσαν.   Από    τους αυτόπτες   τούτους    μαθητές   και    αυτήκοους   μάρτυρες  του    Ιησού    έμαθαν «καταλεπτώς»   το   περιστατικό    γύρω  από  την Γέννηση  του  Θείου Βρέφους,    το    μεγάλωμα   και    την   Βάπτισή   του    στον    Ιορδάνη    ποταμό.

Πληροφορήθηκαν   ακόμη  σχετικά  τινα για  το  έργο του,  την     διδασκαλία και    τα    Θαύματά    του,     και   επίσης     για    την   εκούσια    Σταύρωση,    την    εκ νεκρών    Ανάσταση,   και   ύστερα   από    σαράντα   μέρες    Ανάληψή   του     στους ουρανούς.  Επίσης   απ’ τους  ιερούς  αποστόλους  έμαθαν,  πως    ο     Ιησούς θα   ξανάρθει    κάποτε,    για    να    κρίνει   ζώντας    και    νεκρούς.    Να    τιμωρήσει τους   κακούς     και    να    βραβεύσει    τους    καλούς  και    ενάρετους.    Όλα     αυτά   οι     δύο    προσήλυτοι    τα    παρακολούθησαν   με   πολλή     λαχτάρα.    Και    αφού    δέχτηκαν    στο    τέλος    και   το    βάπτισμα,    αναχώρησαν     για    την   Κύπρο,  για    να    συναντήσουν    εδώ    τους    Αποστόλους    Παύλο    και    Βαρνάβα    και  Μάρκο    και    τον    οπαδό    τους    τον  Ηρακλείδιο,   που    είχαν   ήδη   κατηχήσει    και   βαπτίσει.  Οι  δύο νεοφώτιστοι  χριστιανοί    χαίροντες    και    αγαλλόμενοι για    την   ευλογημένη    συνάντηση    με   τους   Αποστόλους   και   τον   Άγιο   Ηρακλείδιο   αντάλλαξαν  μαζί   τους   χαιρετισμό     αγάπης   και   παρέμειναν   κοντά    τους.

 

Λίγες     μέρες    μετά    τη    συνάντηση    οι    απόστολοι     αναχώρησαν   για    την Πάφο.   Τότε,    σύμφωνα   με   το   συναξάρι   του   Οσίου,    ο   μεν   Άγιος    Μνάσων   έμεινε    μαζί    με   τον    δάσκαλό   του,   τον   Άγιο    Ηρακλείδιο,   ο   δε   Όσιος Θεόδωρος    αποχωρίστηκε    και    απ’   τους     δύο,    και    έζησε   μία    ασκητική    ζωή.

 

Γιατριάντα  οκτώ  χρόνια ο  ιερός  αθλητής πάλεψε  έχοντας    σαν     κανόνα την αυστηρή εγκράτεια, στήριγμα την αδιάλειπτη προσευχή, περικεφαλαία    την    ταπεινοφροσύνη   και   σκοπό   του    την   επικράτηση    της   βασιλείας    του     Χριστού     στην    αγαπημένη    του    πατρίδα.

 

Ένας    συνεχής    αγώνας    υπήρξε  ολόκληρη  η    ζωή    του.    Τα    λόγια    του Κυρίου  «αγωνίζεσθε    εισελθείν    δια    της    στενής    πύλης»   αντηχούσαν    κάθε   στιγμή   στ’   αυτιά    του.   Έτρωγε    πολύ    λίγο.   Και     αυτό    το   νερό    ακόμα    το   χρησιμοποιούσε  κατά  αραιά  διαστήματα.  Ήθελε  τον  εαυτό  του ελεύθερο    και    απ’    αυτές    τις   φυσικές    ανάγκες.   Το    πνεύμα   του    Θεού     τον   είχε   φωτίσει    απ’    την    αρχή   ν’   αντιληφθεί,    πως    η    εγκράτεια    στην     τροφή   είναι   ένα   γερό    χαλινάρι   για  να    μπορεί   ο   άνθρωπος   να   συγκρατεί    τις κατώτερες    ορμές   του.    Και    δεν   είχε    άδικο.    Εκείνος    που   περιφρονεί    την   εγκράτεια    καταντά    κάποιες    στιγμές   να    είναι    σαν    άλογο   που   δεν   έχει χαλινό.    Η   εγκράτεια    των   τροφών    εξασθενεί   και   τα   διάφορα    πάθη    καθώς   και   τις   σαρκικές   ορμές,   που    ακατάπαυστα    βασανίζουν   τον   άνθρωπο    και   μάλιστα     στη    νεανική    ηλικία.

 

Για    ενίσχυση     τούτου     του    αγώνα    του   χρησιμοποιούσε    πλούσια   το στήριγμα    κάθε   ευγενικής   προσπάθειας,    την    προσευχή.   Ζωσμένος    με σίδερα   στη   μέση    περνούσε   τις    περισσότερες    ώρες    της     νύχτας     και    της  ημέρας    με    την     σκέψη    του   στραμμένη    στο    θέλημα     του    Θεού    και    τα χέρια      υψωμένα    σε    προσευχή.

 

Το    οικοδόμημα    της   χριστιανικής    ζωής   του,    ο   Άγιος   στήριζε   στην ταπεινοφροσύνη.    «Πας    ο    ταπεινών    εαυτόν     υψωθήσεται»,   έλεγε   συχνά  στους   ακροατές    του.    «Μηδείς    το   εαυτού    ζητείτω,     αλλά     το    του    ετέρου   έκαστος»,    πρόσθετε    με    αγάπη    και    καλοσύνη.    Έτσι     η    ζωή    του     έγινε     μία επίμονη    πορεία   προς    την    αρετή,   προς   την   τελειότητα,   προς   την αγαθότητα.    Αλλά   και    το    καλύτερο,    το    ζωντανότερο    κήρυγμα   για κείνους   που    τον    επεσκέπτοντο    ή    που    επισκεπτόταν     ο   ίδιος.

  

Έτσι    έζησε   ο     Όσιος.   Με    σύνθημα    την   αρετή    και     βοήθεια   τα   πολλά θαύματα   που  έκαμνε    με    τη    χάρη    του    Θεού,    πρόβαλλε    πειστικά    το  Ιερό    έργο     που    επιτελούσε,    το    έργο     της    σωτηρίας    ψυχών.

 

Όταν   έφτασε   η    ώρα     ν’    αφήσει    την    πρόσκαιρη   τούτη   ζωή,   ο   Άγιος προαισθάνθηκε   τον    θάνατό     του,    κάλεσε    κοντά    του    τον    Ροδώνα,   έναν  από    την    Ιεραποστολική    ομάδα    και    τρίτον    κατά    σειρά    επίσκοπο    της  αρχαίας   Ταμασού,     και    του    ανέθεσε    να    συγγράψει    τα    έργα    του     Αγίου   Ηρακλειδίου    και    του    Μνάσωνος    για     οικοδομή    των    πιστών.   Σ’   αυτόν παρέδωκε     και     ο    ίδιος     τα     απομνημονεύματα    που    είχε    γράψει    μέχρι     της ημέρας     εκείνης    για    τους    δυο    Αγίους.   Ύστερα   φώναξε  κοντά   του  μερικά   απ’   τα    πνευματικά     του    παιδιά,   τα    νουθέτησε,   τα    στήριξε    με    την τελευταία     διδασκαλία    του    και    γαλήνιος   παρέδωκε   την   μακαρία  ψυχή   του  στα    χέρια    του    Θεού    στις    4   του   Οκτώβρη.

 
Οι   Ἀγιοι  Ηρακλείδιος και  Μνάσων, μαζί  με τους άλλους πιστούς αδελφούς, με πολλή  λύπη κήδευσαν το  άγιο λείψανο  και  το   έθαψαν  στον  ίδιο τάφο,  που είχαν  θάψει πρωτύτερα και τον πατέρα του Χρύσιππο.

 

Saint Theodoros Tamasou

 

 

He lived in the first century AD. And he is one of that small missionary group, - the others are Saints Heraklidios and Mnason - who, with their residence and base in a cave in the populous Tamasos, undertook first to dispel the deep darkness of idolatry, and in their place to raise the salvation light of Christ, the cheerful light of new life.

 

Means for the success of their wonderful purpose, these bold destroyers of evil and builders of virtues and good, had only the word of God, which is "sharper than any two-edged sword."

With the word of God and the preaching of the Crucified, God's holy people worked hard.

They worked for the spiritual emancipation of their compatriots and the creation of a better world in their homeland.

A world in which love would reign instead of hate, hope instead of despair, justice and virtue instead of lawlessness and corruption.

 

Along with these first uprooters of unbelief and planters of the tree of faith on the privileged island of Cyprus was Saint Theodore. He was one of them.

 

Homeland was the great state of Tamasos, whose fame at that time spread beyond this corner of Greece because of its famous copper and the rich in this precious find of its mines. His parents were pagans. His father even worked as a sculptor. He made statues of gods, which, when the son of Theonas - that was his name before he was baptized - grew up, he took them and sold them in the market, and they lived on the money they got.

 

A local tradition tells us that once when Theonas went to the city to sell the small statues of his father, which he had in his "isajin" (backpack), he was accompanied by his friend Mnasonas and the teacher of both of them, Agios Iraklidios. In those days torrential rains had fallen and the river Pediaios (Pidkias), which originates from the mountains of Machiras, and today separates Politiko from the village of Pera, and then Tamasos from the part beyond the river Pidia - that is why it is called and Pera — had brought down a lot of water and had become impassable. At the sight of the "various" water, Saint Heraclidios called Theonas to throw into the river any of the small statues of the gods he was holding, perhaps the waters would stop running, and thus they could cross to the other side:

Put some god in there so we can run.

He put one, the river carried him; they put another, he carried the jiaizeinon throws another, jiaizeinon the same. In the hysterkan (at the end) he drags them with the Isajin eianulloi, c' the river in istamata. Estekund anj' edkialoizandanindaloi to please. Ais Ara klitis then epotaurisen his dekanijin (bacterium) c' stavrosen tobotamon straight stopped, c' erexasin.

 

This miracle of the separation of the waters of Pidia must have happened naturally before our Saint believed in Christ. That is why his attempt to stop the flow of water failed, although he threw into it all the small statues of the gods, which his father gave him to sell.

 

In his youth we find Theona closely associated with Mnason, whom the Evangelist Luke in his book Acts of the Apostles calls "an ancient disciple." With Mnasona they had even undertaken a trip to Rome to resolve some differences that had arisen between the pagans of Politikos and the village of Pera, which of their pseudonymous gods was greater. There in the capital of the Roman empire, which was also the center of the pagan world, the two friends met some apostles from the seventy. Who these apostles were we do not know. What we know from the retinue of the saint is that the two Cypriot travelers had come into special contact with them. In the meetings that followed, the apostles spoke to the two friends about the new faith. Their souls thirsty for the truth could not get enough of hearing the word about Jesus the Nazarene. This thirst caused them to leave the great city of Rome very quickly, and instead of returning to their homeland, Cyprus, they went to Jerusalem. They went there to meet the foremost of the apostles, Peter, so they were told, and the beloved disciple of Christ, John the Theologian and Evangelist. God's love blessed their desire and rewarded their good disposition. In the Holy City, Jerusalem, they actually met the two apostles and from them they heard what they asked. From the eyewitnesses of these disciples and witnesses of Jesus, they learned "subtly" about the incident surrounding the Birth of the Divine Infant, his growth and Baptism in the Jordan River.

They were also told about his work, his teaching and his miracles, and also about his voluntary Crucifixion, his Resurrection from the dead, and after forty days his Ascension into heaven. They also learned from the holy apostles that Jesus will come again one day, to judge the living and the dead. To punish the wicked and reward the good and virtuous. All these the two converts watched with great longing. And after finally accepting baptism, they departed for Cyprus, to meet here the Apostles Paul and Barnabas and Mark and their follower Heraclidius, whom they had already catechized and baptized. The two newly enlightened Christians, rejoicing and rejoicing at the blessed meeting with the Apostles and Saint Heraclidius, exchanged greetings of love with them and remained close to them.

 

A few days after the meeting the apostles left for Paphos. Then, according to the Synaxari of the Holy One, Saint Mnason stayed with his teacher, Saint Heraclidios, while Saint Theodore separated from both of them, and lived an ascetic life.

 

For thirty-eight years the holy athlete fought with strict abstinence as a rule, unceasing prayer as a support, humility as a helmet and the predominance of Christ's kingdom in the beloved  his homeland.

 

His entire life was a constant struggle. The Lord's words "strive to enter through the narrow gate" echoed every moment in his ears. He ate very little. And this water he still used sporadically. He wanted himself free from these natural needs as well. The spirit of God had enlightened him from the beginning to realize that moderation in food is a strong bridle so that man can restrain his lower impulses. And he wasn't wrong. He who despises self-control is at times like a horse without a bridle. Food abstinence also weakens the various passions as well as carnal urges, which incessantly torment man, especially at a young age.

 

To strengthen this struggle, he made abundant use of the support of every noble effort, prayer. Belted with irons around the waist, he spent most hours of the night and day with his thoughts focused on the will of God and his hands raised in prayer.

 

The edifice of his Christian life, the Saint based on humility. "Everyone who humbles himself will be exalted," he often told his listeners. "You seek your own self, but each one of the other", he added with love and kindness. Thus his life became a persistent path towards virtue, towards perfection, towards goodness. But also the best, the liveliest sermon for those who visited him or were visited by him.

  

This is how Osios lived. With the motto of virtue and the help of the many miracles he performed with the grace of God, he convincingly presented the Holy work he was performing, the work of saving souls.

 

When the time came to leave this temporary life, the Saint had a premonition of his death, he called to him Rodonas, one of the Missionary group and the third bishop of ancient Tamasos, and commissioned him to write the works of Saint Herakleides and of Mnason for the edification of the faithful. He also handed over to him the memoirs he had written up to that day about the two Saints. Then he called some of his spiritual children to him, admonished them, supported them with his last teaching and calmly surrendered his blessed soul into the hands of God on the 4th of October.

 

Saints Heraklidios and Mnason, together with the other faithful brothers, with great sorrow buried the holy relic and buried it in the same tomb, where they had previously buried Chrysippus' father.